褐飞虱是危害水稻生产的重要害虫,利用寄主抗性培育抗褐飞虱品种被认为是防治其危害的有效途径。自20世纪70年代起,各国相继开展了水稻褐飞虱抗性基因的发掘工作,如下表所示,经国际注册确认和报道的水稻抗褐飞虱基因共27个,其中已定位的有20个,Bph14 已成功克隆。此外还鉴定了一些重要的抗性QTLs。
已定位抗褐飞虱基因在水稻染色体组上分布情况(以粳稻品种日本晴测序图谱为基准)
截至2010年5月已鉴定的褐飞虱抗性基因(已克隆;分染色体显示:未定位, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 全部)
| Bph1 |
Ⅰ、Ⅲ |
Mudgo |
12 |
em5814(2.7cM), R2708(3.1cM) |
| bph2 |
Ⅰ、Ⅱ |
ASD 7 |
12 |
G2140(3.5cM) |
| Bph3 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ和Ⅳ |
Rathu heenati |
6 |
RM589~RM588 |
| bph4 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ和Ⅳ |
Babawee |
6 |
R2869, C76A,可能与Bph3 等位 |
| bph5 |
Ⅳ |
ARC10550 |
- |
|
| Bph6 |
Ⅳ |
Swarnalata |
- |
|
| bph7 |
Ⅳ |
T12 |
- |
|
| bph8 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
Chin saba |
- |
|
| Bph9 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
Kaharamana |
12 |
RM463(6.8cM), RM5341(9.7cM) |
| Bph10 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
O. australiensis |
12 |
RG457(3.7cM) |
| bph11 |
Ⅰ、Ⅱ |
O. officinalis |
3 |
G1318(12.4cM), |
| bph12 |
Ⅰ、Ⅱ |
O. officinalis |
4 |
G271(2.4cM), R93(4.0cM) |
| Bph12(t) |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
O. latifolia |
4 |
C946(11.6cM), RM261(1.8cM) |
| Bph13(t) |
Ⅳ |
O. officinalis |
3 |
AJ09b(1.3cM) |
| Bph13(t) |
Ⅰ、Ⅱ |
O. eichingeri |
2 |
RM240(6.1cM), RM250(5.5cM) |
| Bph14 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
O. officinalis |
3 |
G1318-R1925 |
| Bph15 |
Ⅰ、Ⅱ、Ⅲ |
O. officinalis |
4 |
C820-S11182 |
| Bph17 |
Ⅰ、Ⅱ |
Rathu heenati |
4 |
RM8213(3.6cM), RM5953(3.2cM) |
| Bph18(t) |
Ⅰ、Ⅱ |
O. australiensis |
12 |
RM463-S15552 |
| bph19(t) |
Ⅱ |
AS20-1 |
3 |
RM6308-RM3134 |
| bph18(t) |
Ⅱ、九龙江型 |
O. rufipogon |
4 |
RM6506(11.0cM), RM273(6.0cM) |
| bph19(t) |
Ⅱ、九龙江型 |
O. rufipogon |
12 |
RM17(16.7cM) |
| Bph20(t) |
Ⅰ |
O.minuta |
4 |
短臂上193.4kb的区间内 |
| Bph-21(t) |
Ⅰ |
O.minuta |
12 |
长臂上194.0kb的区间内 |
| Bph-22(t) |
|
非洲栽培稻 |
- |
|
| Bph-23(t) |
|
小粒野生稻 |
- |
|
| bph-24(t) |
|
普通野生稻 |
- |
|
|